“De diepte in. Het live laboratorium van klassieke muziek.”

Na het succes van de vorige editie van De Diepte In – met beroemde artiesten die een unieke inkijk gaven in hun artistieke laboratorium en bijzondere instrumentencollecties – bouwt muziekverteller Stef Grondelaers dit seizoen verder op hetzelfde recept. (Inter)nationale topuitvoerders brengen live muziek van Bach, Schubert en Brahms, en gaan met Stef in gesprek over de ziel en het mysterie van grote meesterwerken, en over de (muzikale) taal die deze juwelen aandrijft.

We situeren de muziek in haar historische context, bladeren door brieven van en aan de componisten, ontleden de notatie en bekijken uitzonderlijke instrumenten. Vanop de eerste rij krijgt u een zeldzame inkijk in het artistieke laboratorium van onze gasten, met gelegenheid om vragen te stellen en de artiesten persoonlijk te ontmoeten. De musici laten de meesterwerken die we samen verkennen tot slot live ontstaan, zodat inzicht en luisterervaring elkaar op een uitzonderlijke manier verdiepen.

“Je bent alleen”

31 januari 2027 – J. S. Bach: Sonates & Partita’s – Emmanuel Resche-Caserta (viool)

Omstreeks 1720 schreef Bach, naast zijn Cellosuites, de al even raadselachtige Sonates & Partita’s voor solo viool. Op het titelblad noteerde hij Sei solo, letterlijk “zes solo’s” in het Italiaans, maar evengoed  “je bent alleen”. Een veelzeggende dubbelzinnigheid die wonderlijk past bij deze muziek.

In deze werken staat de violist inderdaad alleen. Zonder vangnet, maar belast met de taak om een volledige muzikale wereld op te roepen. Dat is niet alleen een technische uitdaging – meerdere stemmen en lijnen hoorbaar maken op één instrument – maar ook een existentiële: betekenis geven aan een mysterie dat slechts ten dele genoteerd staat en pas in de uitvoering volledig tot leven komt.

Generaties musicologen hebben zich gebogen over de wiskundige symmetrieën, verborgen structuren en esoterische raadsels in deze werken. In de beroemde Chaconne meenden sommigen Bach als mens van vlees en bloed te horen treuren om zijn vrouw Maria Barbara. Hoe fascinerend zulke vragen en hypotheses ook zijn, uiteindelijk verbleken ze bij datgene wat zich aan elke musicologische of filosofische verklaring onttrekt: de mensoverstijgende schoonheid van de muziek zelf.

Wij ondernemen dit geweldige avontuur met de Frans-Italiaanse violist Emmanuel Resche-Caserta, één van de meest opwindende jonge talenten binnen de oude muziek. Hij studeerde in Parijs en vervolmaakte zich in historische uitvoeringspraktijk bij specialisten als Enrico Onofri, François Fernandez en Monica Huggett. Sinds 2017 is hij concertmeester van het internationaal vermaarde ensemble Les Arts Florissants van William Christie. In die hoedanigheid speelde hij in de Opéra de Paris, het Lincoln Center en de Brooklyn Academy of Music in New York. Daarnaast leidt hij geregeld ensembles als Le Poème Harmonique, A Nocte Temporis, Il Gardellino en Tiento Nuovo. Met zijn eigen ensemble EXIT ontwikkelt hij originele programma’s rond zelden uitgevoerd barokrepertoire, waaronder muziek uit Zuid-Italië en reconstructies van historische concertpraktijken. Sinds 2019 bespeelt hij een Francesco Ruggeri-viool uit 1675.

“Zonder iets te zeggen, valt er ook niks te zingen”

7 februari 2027 – F. Schubert: Liederen – Dietrich Henschel (bariton) & Bobae Cho (piano)

In zijn korte leven schreef Franz Schubert meer dan 600 liederen die het genre ingrijpend veranderden. De piano ging bij Schubert een veel actievere rol spelen, niet langer als begeleider, maar als dramatische partner, sfeerschepper en decorschilder.

Wat Schubert echt bijzonder maakt is dat hij als geen ander besefte dat het onderliggende gedicht – zijn taal, klank, grammatica en betekenis – de ware motor is van de liederen: de muziek volgt, versterkt en onthult wat in de woorden besloten ligt. Ook Johann Michael Vogl, de bariton die Schuberts liederen als eerste vertolkte, wist dat maar al te goed: tegen zijn studenten zei hij altijd “als u me niks te zeggen hebt, hebt u me ook niks te zingen”.

Vogl is er natuurlijk niet meer, maar wij zijn apetrots dat de beroemde Duitse bariton Dietrich Henschel Schubert voor ons gaat laten spreken en zingen, en dat u juwelen als An die Musik, Ganymed, Gesänge des Harfners en Erlkönig in de mooist denkbare vertolking zult kunnen beleven.

De Duitse bariton Dietrich Henschel geniet internationale faam als operazanger, liedvertolker en concertsolist. Zijn doorbraak kwam met de titelrol in Busoni’s Doktor Faust, een productie bekroond met een Grammy Award. Hij trad op in grote operahuizen en bouwde een veelzijdig repertoire uit, van Monteverdi en Mozart tot Wozzeck en hedendaagse creaties. Componisten als Péter Eötvös, Unsuk Chin en Detlev Glanert schreven rollen speciaal voor hem. Op de concertpodia werkte hij samen met dirigenten als Sir John Eliot Gardiner, Philippe Herreweghe, Nikolaus Harnoncourt en Sir Colin Davis. Een bijzondere liefde van Henschel is het liedrepertoire, waarin hij samenwerkte met gerenommeerde pianisten als Helmut Deutsch en Irwin Gage.

De Zuid-Koreaanse pianiste Bobae Cho ontdekte al op jonge leeftijd haar passie voor piano en maakte op twaalfjarige leeftijd haar solodebuut in de Kumho Art Hall in Seoel. Zij studeerde in Seoel, Berlijn, Leipzig en Hamburg, waar zij zich naast solopiano in het bijzonder toelegde op kamermuziek en liedbegeleiding. Sindsdien trad zij op in onder meer de Berliner Philharmonie, de Frauenkirche in Dresden en diverse Europese muzieksteden. Als veelzijdige pianiste werkte zij samen met beroemde zangers als bariton Dietrich Henschel. Momenteel is zij repetitor aan de Hochschule für Musik “Carl Maria von Weber” in Dresden en actief als freelance pianiste, kamermusicus en liedbegeleidster.

“De klarinet heeft het laatste woord”

21 februari 2027 – J. Brahms & F. Poulenc: Klarinetsonates – Roeland Hendrikx (klarinet) & Marie François (piano)

Johannes Brahms stond op het punt om met pensioen te gaan toen hij de uitzonderlijke klarinettist Richard Mühlfeld ontmoette. Diens warme toon en expressieve spel brachten de componist onverwacht weer tot scheppen, en inspireerden hem tot een reeks late meesterwerken, waaronder het Klarinettrio, het Klarinetkwintet en twee klarinetsonates. In die sonates klinkt geen jeugdige bravoure meer door, maar een verstilde, ingekeerde wereld vol intimiteit, tederheid en bijna weemoedige lyriek.

Ook Francis Poulenc vond in de klarinet een ideale – en uiteindelijk ook laatste – spreekstem. Zijn Klarinetsonate, voltooid kort voor zijn dood, verbindt Parijse elegantie en speelse lichtheid met momenten van plotselinge diepgang en ontroerende melancholie.

Er zijn in België geen betere partners dan Roeland Hendrikx (leve zijn kleur en retorische kracht!) en Marie François, wier spel tegenspreekt en nuanceert, om deze muziek voor ons spelend te laten spreken, en sprekend te laten zingen.

De Belgische klarinettist Roeland Hendrikx geldt als een van de toonaangevende klarinettisten van zijn generatie, geroemd om zijn precisie, poëzie en warme, expressieve toon. Als solist trad hij op met talrijke gerenommeerde orkesten, met als hoogtepunt een Mozart-tournee met het London Philharmonic Orchestra onder leiding van Edward Gardner. Zijn grote liefde voor kamermuziek bracht hem samen met musici als Severin von Eckardstein, Jan Michiels en ensembles als het Doric Quartet, Danel Quartet en het Berliner Philharmoniker Streichquintett. Zijn veelgeprezen opnames omvatten werken van Mozart, Finzi, Bruch, Weber en Brahms. Van 1998 tot 2017 was hij soloklarinettist van het Nationaal Orkest van België. Daarnaast is hij docent aan LUCA School of Arts Leuven en het Conservatorium Maastricht.

De Belgische pianiste Marie François geldt als een opvallende en veelzijdige concertartieste met een uitgesproken eigen artistieke stem. Ze trad op in tal van Europese landen, de Verenigde Staten en Zuid-Afrika, in zalen en festivals als het Concertgebouw Amsterdam, het Roemeens Atheneum in Boekarest, Flagey en het Martha Argerich Festival in Hamburg. Als soliste werkte zij samen met dirigenten als Dirk Brossé en vertolkte zij onder meer Sjostakovitsj’ Eerste Pianoconcerto in De Bijloke. Haar debuutalbum Eclectic/Being Me werd kort na verschijnen opgenomen in Apple Music’s wereldwijde top 10 van klassieke albums. Recente projecten omvatten integrale opnames van Chopins Nocturnes en het multimediale project The Seasons of Tchaikovsky.

Mijn eigen bio:

Stef Grondelaers is als taalwetenschapper verbonden aan het Meertens Instituut in Amsterdam, maar hij bouwde sinds 1997 ook een parallel parcours uit als muziekcriticus, publicist en copywriter. Hij schreef over klassieke muziek voor onder meer VRT Klara en De Standaard, en verzorgde programma’s en teksten voor toonaangevende festivals zoals het MA Festival Brugge en het Festival Oude Muziek Utrecht. Daarnaast werkte en werkt hij intensief samen met artiesten en ensembles als Anima Eterna, Graindelavoix, Dietrich Henschel, Pieter Wispelwey, Tom Beghin en Roeland Hendrikx. In zijn werk combineert hij muzikale expertise met een bijzondere gevoeligheid voor taal en retoriek.

Bestel een combiticket voor de drie sessies